👣 Çocuklarda Düz Tabanlık (Pes Planus): Normal mi? Tedavi Gerekir mi?
Çocukluk çağında sıkça karşılaşılan ve genellikle iyi huylu bir durum olan esnek düz tabanlık (fleksibl pes planus), ayak tabanının ayakta dururken yere temas etmesi, ancak parmak ucuna kalkıldığında ya da otururken normal bir arkın oluşması ile karakterizedir. Ankara’daki kliniğimizde, çocuklarınızın ayak sağlığını en güncel ve bilimsel yaklaşımlarla değerlendirmekteyiz.
🤔 Esnek Düz Tabanlık Nedir ve Neden Önemlidir?
Esnek düz tabanlık, çocuklarda görülen düz tabanlık tiplerinin en yaygın olanıdır.
- Tanım: Ayak yere basarken normalde olması gereken iç kavisin (longitudinal arkın) kaybolması durumudur.
- Esnek Olması: Bu durum, pasif bir hareketle (örneğin parmak ucuna kalkmakla veya ayağın yana doğru çevrilmesiyle) arkın yeniden görünmesi anlamına gelir. Esnek düz tabanlık genellikle ağrısızdır ve çocuğun hareketlerini kısıtlamaz.
- Doğal Gelişim: Bebeklerde ve yeni yürümeye başlayan çocuklarda düz tabanlık son derece normaldir. Ayak kemikleri, bağları ve kasları geliştikçe, çoğu çocukta ark 8-10 yaşlarına kadar kendiliğinden oluşur. Ailelerin büyük çoğunluğunda endişelenmesine gerek yoktur.
🩺 Hangi Durumlarda Pediatrik Ortopedi Uzmanına Başvurulmalı?
Esnek düz tabanlık, çoğu zaman doğal gelişim sürecinin bir parçası olsa da, aşağıdaki belirtiler durumun bir uzmanın detaylı değerlendirmesini gerektirdiğini gösterir.
- Çocuğun günlük aktivitelerini veya spor yapmasını engelleyen, sürekli ayak, ayak bileği veya alt bacak ağrısı oluyorsa
- Parmak ucuna kalkıldığında dahi ayak arkı oluşmuyorsa bu durum “sert düz tabanlık“ olarak adlandırılır ve altta yatan farklı bir kemik problemi (örneğin tarsal koalisyon) olabileceğini düşündürür.
- Çocuk normalden farklı yürüyor, koşarken zorlanıyor veya çabuk yoruluyorsa
- Asimetrikse , sadece tek ayakta düz tabanlık varsa
- Ayakkabıların iç kenarlarının aşırı ve hızlı aşınıyorsa
🔬 Tanı ve Tedavi Yaklaşımımız
Ankara’daki çocuk ortopedi kliniğimizde, düz tabanlık tanısı basit bir fiziksel muayene ile başlar.
- Gözlem ve Muayene: Çocuğunuzun ayakta duruşu, yürüyüşü ve parmak ucuna kalktığında ayak arkının oluşup oluşmadığı gözlemlenir. Ayakların arkasının dışa dönük (valgus) olup olmadığı değerlendirilir.
- Radyolojik İnceleme: Sert düz tabanlık şüphesi veya ağrı durumunda, altta yatan kemik yapısını değerlendirmek için röntgen veya gerekli görülürse diğer görüntüleme yöntemleri istenebilir.
Tedavi Seçenekleri
Esnek düz tabanlıkta tedavi yaklaşımı, çocuğun belirtilerine ve yaşına göre belirlenir.
- Gözlem ve Destekleyici Ayakkabılar: Ağrısız esnek düz tabanlık için genellikle herhangi bir özel tedaviye gerek yoktur. Ailelerin, çocuğun rahat edeceği ve ayağına uygun spor ayakkabıları seçmeleri teşvik edilir.
- Kişiye Özel Ortezler (Tabanlıklar): Ciddi ağrı, anormal yürüme veya ayak bileğinde belirgin valgus açısı olan çocuklarda, ayakkabı içine yerleştirilen kişiye özel tabanlıklar (ortezler) kullanılabilir. Bu tabanlıklar, bir ark oluşturmaktan çok, ayağın ve alt bacağın mekaniğini hizalamaya ve ağrıyı azaltmaya yardımcı olur.
- Cerrahi Müdahale: Çok nadir durumlarda, sert düz tabanlık veya ciddi, ağrılı ve ortez tedavisine yanıt vermeyen esnek düz tabanlık vakalarında cerrahi seçenekler düşünülebilir.
Unutmayın: Erken teşhis ve doğru yönlendirme, çocuğunuzun ilerideki yaşam kalitesini doğrudan etkiler. Çocuğunuzun ayak sağlığıyla ilgili endişeleriniz varsa, Ankara’daki çocuk ortopedi kliniğimizle iletişime geçerek detaylı bir pediatrik ortopedik değerlendirme randevusu alabilirsiniz.