Bacak şekil bozuklukları, doğumdan itibaren ya da büyüme sürecinde ortaya çıkabilen ve çocuğun hem hareket kalitesini hem de günlük yaşamını etkileyen ortopedik durumlardır. Bu bozuklukların bir bölümü zamanla kendiliğinden düzelirken, bir bölümünün uzman değerlendirmesi ve tedavi planlaması gerektirdiği bilinmektedir. Doğru yaklaşımın belirlenebilmesi için önce bozukluğun kaynağının anlaşılması gerekir.

Bacak Şekil Bozukluğu Nedir?

Ortopedide şekil bozukluğu; kemikte, eklemde veya çevre yumuşak dokularda normal hizalanmadan sapma olarak tanımlanır. Alt ekstremitede daha sık karşılaşılan bu tablo; çarpık bacak görünümü, dizlerin içe veya dışa dönmesi, rotasyonel bozukluklar ya da bacak uzunluk farklılıkları şeklinde kendini gösterebilir.

Şekil bozukluklarının başlıca nedenleri şunlardır:

• Doğumsal kemik anomalileri: Doğumdan itibaren var olan yapısal farklılıklardır.
• Travma ve kırık komplikasyonları: Yanlış kaynayan ya da büyüme plağını etkileyen kırıklar sonrası ortaya çıkabilir.
• Metabolik ve endokrin hastalıklar: Raşitizm gibi kemik metabolizmasını etkileyen durumlar şekil bozukluğuna yol açabilir.
• Genetik temelli iskelet displazileri: Kemik yapısını etkileyen kalıtsal hastalıklar bu grupta yer alır.
• Nöromusküler hastalıklar: Serebral palsi gibi kas-sinir sistemi hastalıklarına bağlı asimetrik yük binmesi zamanla şekil bozukluğuna neden olabilir.

Fizyolojik mi, Patolojik mi? Ayrımın Önemi

Pediatrik ortopedide en sık karşılaşılan sorulardan biri, gözlemlenen şekil bozukluğunun büyümenin doğal bir parçası mı yoksa tedavi gerektiren bir durum mu olduğudur. Örneğin yürümeye başlayan çocuklarda bacakların hafif içe ya da dışa dönük görünmesi çoğu zaman fizyolojik büyüme sürecinin bir parçasıdır ve belirli bir yaşa kadar izlenebilir.

Bu ayrımın doğru yapılması, gereksiz tetkik ve tedavileri önlediği gibi ailenin yaşadığı kaygıyı da giderir. Çocuğun yaşı, bozukluğun yeri ve derecesi, belirtilerin tek taraflı mı çift taraflı mı olduğu ve zaman içinde ilerleme gösterip göstermediği bu değerlendirmede belirleyici etkenlerdir.

Dikkat edilmesi gereken durumlarTek taraflı şekil bozukluğu, zamanla ilerleyen açılanma, ağrı veya yürüyüş bozukluğu eşlik ediyorsa bir çocuk ortopedi uzmanına başvurulması önerilir.

Tedavi Yöntemleri

Tedavi gereken durumlarda yöntem seçimi; bozukluğun türüne, derecesine, hastanın yaşına ve büyüme potansiyeline göre belirlenir. Kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:

• Büyüme yönlendirici tedavi (kelepçe sistemi): Büyüme plağının bir bölümüne küçük bir implant yerleştirilerek kemiğin ilerleyen dönemde daha düzgün büyümesi sağlanır. Büyüme tamamlandığında implant çıkarılır.
• Plak ve vida ile düzeltme: Kemik kesilip doğru hizaya getirildikten sonra plak ve vida ile sabitlenir. Büyümesini tamamlamış ya da tamamlamak üzere olan hastalarda tercih edilir.
• Kemik içi çivi kullanımı: Uzun kemik şekil bozukluklarında, özellikle diyafiz düzeyindeki düzeltmelerde uygulanır.
• Eksternal fiksatör: Vücut dışında taşınan bu çerçeve sistem, hem akut düzeltme hem de kademeli düzeltme için kullanılabilir; eş zamanlı uzatma gereken vakalarda da tercih edilir.

Yöntem seçimi her hasta için ayrı değerlendirilir; tek bir doğru tedavi yoktur. Bazı vakalarda bu yöntemler birlikte de uygulanabilir.

Çocuğunuzda bacak şekil bozukluğu fark ettiyseniz uzman değerlendirmesi için Prof. Dr. Güney Yılmaz ile iletişime geçebilirsiniz.Randevu / İletişim

Prof. Dr. Güney Yılmaz – Ankara Çocuk Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Prof. Dr. Güney Yılmaz, Ankara’da çocuk ortopedisi ve travmatolojisi alanında uzmanlık hizmeti vermektedir. Bacak şekil bozukluklarının düzeltilmesi, büyüme yönlendirici tedaviler, femur başı epifiz kayması ve Perthes hastalığı başta olmak üzere pek çok çocuk ortopedisi konusunda deneyimlidir.

Adres: Barbaros Mahallesi, Tahran Caddesi No:3 Daire:6, Çankaya / ANKARA
Telefon / WhatsApp: 0543 931 79 77

Kliniği haritada görüntülemek veya vaka paylaşımları için Instagram sayfasını inceleyebilirsiniz.📍 Konumu Gör
Instagram

Sık Sorulan Sorular

Çocuğumun bacakları X veya O biçimindeyse ne yapmalıyım?

X (genu valgum) ve O (genu varum) bacak görünümü belirli yaş dönemlerinde fizyolojik olabilir. Ancak tek taraflıysa, zamanla artıyorsa ya da ağrı eşlik ediyorsa bir çocuk ortopedi uzmanı tarafından değerlendirilmesi önerilir.

Şekil bozukluğunu düzeltmek için mutlaka ameliyat gerekir mi?

Hayır. Bazı bozukluklar büyüme yönlendirici yöntemlerle minimal girişimle düzeltilebilir. Tedavi gerekip gerekmediği ve hangi yöntemin uygun olduğu, uzman muayenesi ve görüntüleme bulgularına göre belirlenir.

Ameliyat sonrası iyileşme süreci nasıl ilerler?

İyileşme süreci uygulanan yönteme ve hastanın yaşına göre değişir. Büyüme yönlendirici uygulamalarda süreç görece kısayken, osteotomi gerektiren vakalarda aylarca sürebilir. Her hasta için ayrı bir takip planı oluşturulur.

Bu sayfa yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hekim muayenesinin ya da tedavisinin yerini tutamaz. Kişisel teşhis veya tedavi kararları için mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurunuz. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.